Kubisme

{lang: 'nl'}

Het Kubisme is een stroming binnen de moderne kunst en is ontstaan in Frankrijk, aan het begin van de 20e eeuw. Het Kubisme is voortgekomen als reactie op het fauvisme, een kunststroming met veel felle kleuren en vlakke vormen, en valt onder de noemer figuratieve kunst zoals je in mijn vorige blog kon lezen. Velen zien Picasso, met zijn spraakmakende kunstwerk Les Demoiselles d’Avignon, als grondlegger van het Kubisme.

Kenmerken van het Kubisme
– verwarrend perspectief
– collage techniek
– verschillende standpunten
– stilleven
– analytisch
– vormen zijn hoekig en kubusachtig

Het kubisme was het meest populair in de periode 1906-1920. De Kubisten hadden een ander kijk op het leven, ze wilden de werkelijkheid op een andere manier weergeven. Het Kubisme gaat dan ook voornamelijk om een nieuwe manier van kijken. Deze bekende kunststroming is weer onder te verdelen in verschillende periodes, namelijk het Geometrisch Kubisme, het Analytisch Kubisme en het Synthetisch Kubisme. Hieronder zie je drie voorbeelden van de drie fases.

Geometrisch Kubisme
Geometrisch Kubisme

Analytisch Kubisme
Analytisch Kubisme

Synthetisch Kubisme
Synthetisch Kubisme

Gerrit Rietveld (1888-1964)

{lang: 'nl'}

Eén van de bekendere architecten en meubelontwerpers van Nederland was Gerrit Rietveld. Hij was een bekend lid van De Stijl; een kunstbeweging uit 1917. Andere bekende leden waren Theo van Doesburg en Piet Mondriaan.
Een aantal meubelen van Rietveld zijn zeer beroemd geworden. Kijk maar even mee. Herken jij er een paar?

Francis Bacon

{lang: 'nl'}

Beginnen aan een schilderij zonder enig idee te hebben wat je gaat schilderen. Voor veel (vooral beginnende kunstenaars) is dit vragen om mislukking. Voor de Ierse Francis Bacon (1909-1992) was dit zijn manier van schilderen. Hij mikte een aantal verfklodders op het doek en ging dan pas kijken wat hij ervan kon maken; wat hij dus in de verfklodders zag. Zodra hij een beeld had ging hij de verfklodders uitsmeren met een doek. Deze schildermethode zou in eerste instantie de indruk wekken dat Bacon niet gaf om compositie, maar het tegengestelde was waar. Voor Bacon was het krijgen van een verhouding tussen kleur, vorm en diepte juist zijn drijfveer. Zijn missie was het scheppen van orde in de chaos.

Orde scheppen in de chaos

Het thema en de achtergrondgedachte van zijn werk waren wel altijd hetzelfde; het portretteren van de innerlijke rusteloosheid van de mens. Zijn portretten hebben daardoor altijd een duistere connotatie. Hij wilde dat er meerdere interpretaties uit zijn doeken gemaakt konden worden, en daarom schilderde hij bewust en soms onduidelijk. Het bijzondere aan zijn werk is, dat het Bacon toch altijd lukte om zijn doeken de juiste compositie te geven, terwijl hij ‘boetseerde in verf’ en dat verf volgens hem een eigen leven moest gaan leiden.

Francis Bacon - Three Studies for the Portrait of Lucian Freud (1964) - Flickr

Francis Bacon – Three Studies for the Portrait of Lucian Freud (1964) – Flickr

Figuratieve kunst

{lang: 'nl'}

In de figuratieve kunst worden herkenbare onderwerpen, figuren en objecten weergegeven. Het kubisme en het expressionisme vallen ook hieronder. Zowel schilderijen van landschappen, stillevens als portretten zijn typisch figuratief. Abstracte kunst is de tegenhanger, ook wel non-figuratieve kunst genoemd.

Expressionisme

{lang: 'nl'}

Een kunstwerk dat is gemaakt in een expressionistische stijl staat niet zo zeer in het teken van hetgeen iedereen kan waarnemen. Het is eerder een expressie van de kunstenaar op gebied van zijn gevoelens en emoties, daarom is expressionistische kunst niet altijd te herleiden tot de werkelijke wereld. Het vergt een goed staaltje inlevingsvermogen om expressionistische kunst te begrijpen. Binnen deze stijl is alles mogelijk, dit betekent dat degenen die een goed inlevingsvermogen hebben, niet altijd kunnen begrijpen wat de kunstenaar precies vertelt.

Loslaten van de visueel waarneembare werkelijkheid

Begin 1900 is deze fantasierijke kunststijl ontstaan als een reactie op het academisch schilderen in de 19e eeuw; een tijdperk waarin er volgens de regels werd geschilderd en niet met gevoel.

Kunstenaarsgroep Die Brücke en Der Blaue Reiter zijn een van de bekendere expressionistische groepen van het eerste uur. Bekende individuen zijn o.a. Picasso, Gauguin en Van Gogh. Pas als een kunstenaar bij een bepaalde kunstgroep aangesloten is, valt zijn kunst onder een officiële kunststijl toegepast door dezelfde groep. Veel prachtige kunstwerken zijn niet altijd gemaakt door kunstenaars die zich ergens bij aangesloten hebben. Zo ook bijvoorbeeld de kunstenaars Max Beckman, Edvard Munch en Egon Schiele. Zij sloten zich nergens bij aan, maar hun werk wordt wel degelijk gezien als (deels) expressionisme.

Groepsportret van 'Die Brücke', 1927 door Ernst Ludwig Kirchner - via Wikimedia Commons

Groepsportret van ‘Die Brücke’, 1927 door Ernst Ludwig Kirchner – via Wikimedia Commons

 

Anish Kapoor

{lang: 'nl'}

Anish Kapoor (1954) een Britse beeldhouwer van Indiase afkomst, wordt gezien als een boegbeeld van de hedendaagse kunst. In de jaren 80 werd de toen traditionele beeldhouwwereld opgeschud door een aantal jonge kunstenaars die met compleet andere materialen werkten. Voorheen waren de meeste beeldhouwwerken gemaakt van zware en massieve materialen zoals brons of staal. Het werk van Kapoor is bijna ‘zwevend’.

Alexander Calder

{lang: 'nl'}

Alexander Calder wordt gezien als de bekendste Amerikaanse kinetische beeldhouwer. Binnen de Kinetische kunst draait het om beweging en de tijd. Calder (1898-1976) ontwierp zijn eerste mobiles in 1930, die hem meteen bekend maakte. Typerend aan een mobile is dat het lijkt alsof het voorwerp tegen de wetten van de zwaartekracht gaat.

Georgia O’Keeffe

{lang: 'nl'}

Deze Amerikaanse kunstenares hoor je misschien niet regelmatig vallen wanneer er gesproken wordt over grote en bekende namen binnen de kunst. Maar desalniettemin, is Georgia O’Keeffe (1887-1986) een grote naam met een aantal belangrijke onderscheidingen.

Zij was een beoefenaar van het precisionisme, een schilderes, grafisch ontwerpster en kunstlerares. De stroming precisionisme hoor je misschien niet vaak, maar het is een andere benaming voor kubistisch realisme in de periode 1920-1940. Kenmerkend aan haar werk waren landschappen, bloemen, rotsen, dieren, maar ook beenderen. Zowel zijzelf als haar werk kende donkere periodes. Haar psychische strubbelingen uitte zij ook op artistiek vlak. Na een artistieke crisis heeft ze afstand van haar werk gedaan. Ze begon daarna opnieuw en werkte enkel in het zwart-wit.

Haar invloed was groot
Terwijl Europa toentertijd werd gedomineerd door een compleet ander type stroming dan die van O’Keeffe, lukte het haar om deze Amerikaanse schilderstijl door te geven aan de Europeanen. Haar invloed was dus grensverleggend.

In 1977 ontving ze van president Gerard Ford, de hoogste onderscheiding die een Amerikaans staatsburger kan krijgen namelijk de Presidential Medal of Freedom. In 1985 ontving ze de National Medal of Arts, dit is de hoogste onderscheiding die een kunstenaar kan krijgen.

 

 

Georgia O'Keeffe via Wikimedia Commons

Georgia O’Keeffe via Wikimedia Commons

Griekse beeldhouwkunst

{lang: 'nl'}

De Griekse beeldhouwkunst is kenmerkend door de natuurgetrouwe houdingen van lichamen. Doordat ze eeuwenoud zijn, missen ze vaak ledematen. Deze kunst neemt een groot beslag in de kunstgeschiedenis.

Duurzame tentoonstelling in het MAS

{lang: 'nl'}

De tentoonstelling ‘De wereld Gespiegeld. Wereldkaarten van de Middeleeuwen tot nu’ is nog een kleine maand te zien in het Museum aan de Stroom (MAS) in Antwerpen. Het is misschien een stukje reizen, maar het is een leuk excuus om deze mooie stad te bezichtigen en de tentoonstelling te bezoeken. Ga terug in de tijd en ontdek hoe het westerse wereldbeeld in de middeleeuwen eruitzag en reis vervolgens door de tijd van toen naar nu. De wereld van toen zag er een stuk anders uit dan nu, door middel van 150 unieke wereldkaarten, wereldbollen en verschillende objecten wordt de wereld elke eeuw verder ingekleurd.

Duurzaam ontwerp

Het MAS heeft een ontwerpbureau de volgende opdracht laten uitvoeren: het bouwen van een enerverende tentoonstelling met een klein budget die een rijke uitstraling heeft. Het ontwerpbureau heeft gekozen voor het hergebruiken van materialen afkomstig uit een andere tentoonstelling. Op deze manier is er een mooie tentoonstelling met een laag budget en op een duurzame manier gebouwd.  Maar liefst 90 procent van de materialen is hergebruikt.

De tentoonstelling is tot 16 augustus 2015 te zien in het MAS.

Via www.mas.be

via www.mas.be