Charles Sheeler: fotograaf of schilder?

{lang: 'nl'}

Charles Sheeler, geboren in 1883 in Philadelphia behoort ontegensprekelijk tot het precisionisme. Het grootste kenmerk van deze kunstgroep is dat hun schilderijen zo zuiver en realistisch weergegeven zijn dat ze bijna een foto lijken. Zij schilderen vooral fabrieken, industriële gebouwen en grote steden. Hij genoot een opleiding in de School of Industrial Art in Philadelphia, en daarna aan de Academie van de Schone Kunsten in Pennsylvania.

Charles Sheeler laat zich inspireren
Hij heeft een typische industriële teken-academie achter de rug. Hij maakt verschillende reizen naar Europa. Zo ontdekt hij in Italië de klassieke meesters zoals Pierro della Francesca, waarvan hij de felle kleuren bewondert. Hij maakt in Parijs kennis met het kubisme en het fauvisme. De strakke vormen en rechte lijnen van het kubisme passen exact in het werk van Charles Sheeler. Van de fauvisten leert hij de felle kleuren en grote vlakken kennen.

Charles Sheeler: hoe gaat het verder?
Na zijn omzwervingen in Europa komt hij terug naar Amerika. Hij merkt dat hij met zijn schilderijen niet in zijn levensonderhoud kan voorzien. Hij gaat fotograferen maar blijft trouw aan zijn onderwerpen: fabrieksgebouwen en steden. Zo wordt hij gevraagd door Ford Motor Company om hun bedrijfsgebouwen te fotograferen en te schilderen. ‘Criss Crossed Conveyors’, ‘Ford Plant Rouge’ en City Interior: fotografie en schilderen loopt door mekaar. Dit zal zijn hele leven zo blijven.

De werken van Charles Sheeler
Zijn beginperiode kenmerkt zich door felle, maar niet schreeuwende kleuren. Daarnaast is hij heel precies in zijn uitvoering. Zo schildert hij ‘Upper deck’ (1929), ‘American Landscape’ (1930) en ‘Interior with stove’ (1932).

Een paar jaar later gaat hij over naar fellere kleuren en verdwijnen langzaam de grijs-tinten. Hij schildert in 1939 onder andere ‘Conversation, Sky & Earth’, ‘Steam turbine’ en Yankee ‘Clipper’ die er uiterst realistisch uitzien. Deze drie werken worden samen met een paar andere uit hetzelfde jaar opgenomen in het magazine Fortune of Art.

In een latere periode gaat hij zijn ‘American interiors’ schilderen. ‘Windows’ (1952), ‘Canyons’ (1951) en ‘Golden Gate’ (1955) staan een heel eind af van zijn eerste werken en drukken meer een impressie uit dan het fotografisch weergeven van de werkelijkheid. De volumes worden vervangen door tweedimensionele vlakken.

Als we het levenswerk van Charles Sheeler bekijken, mag hij een waardige vertegenwoordiger van het precisionisme genoemd worden.

charles2

charles1

charles3

Precisionisme

{lang: 'nl'}

Het Precisionisme is een kunststroming die in Amerika is ontstaan rond 1920. We noemen het ook wel eens de tegenhanger van de Europese ‘Nieuwe Zakelijkheid’. Een andere naam die deze stroming kreeg, is ‘kubistisch realisme’. Er zitten heel wat invloeden van het kubisme en futurisme in verweven. De schilderijen worden beïnvloed door de industrialisatie. Ze beelden vooral machines, industriële gebouwen en fabrieken uit. De weergave is zo precies en gedetailleerd dat het soms wel een foto lijkt. Vandaar ook de naam ‘Precisionisme’. In hun abstractie gaan de kunstenaars soms heel ver.

Hoe is Precisionisme ontstaan?
Deze kunstvorm was hoofdzakelijk een reactie op de industrialisatie die ontstond in de jaren 1920. Industriële gebouwen rezen uit de grond. Enerzijds beelden de kunstenaars de angst, anderzijds de bewondering uit voor de industriële ontplooiing. Deze kunststroom stak voor het eerst de kop op in Amerika. Zij vermeden alle invloeden van Europa. Deze strekking zal dan ook niet voorkomen buiten Amerika.

Het Precisionisme beïnvloedt andere stromingen
Tijdens de periode van het Precisionisme had deze kunst reeds invloed op de fotografie. De schilder Charles Sheeler maakte ook foto’s van industriële gebouwen. Ook Paul Strand, een vriend van Sheeler, zal dergelijke foto’s maken. Later zal deze kunststroom zowel de Pop Art als het Magisch Realisme beïnvloeden. Beide strekkingen worden met de grootste precisie uitgevoerd en zijn een bijna fotografische weergave van een denkbeeldige wereld.


Precisionisme: een paar voorbeelden

Typische voorbeelden zijn: Miklos Suba, Charles Sheeler en Preston Dickinson. Hoewel we in het werk ‘Saw The Figure 5 in Gold’ van Charles Demuth niet direct een industrieel gebouw herkennen, is dit toch één van de belangrijkste werken. Francis Criss stelt dan weer eerder de arbeiders dan de gebouwen voor. Wellicht ken je ook Edward Hopper met zijn werken ‘Nighthawks’ en ‘Gas Station’. Hij beeldt de eenzaamheid in de stad uit. Verder vermelden we graag: Louis Lozowick met zijn zwart-wil schilderijen van vooral treinen en wolkenkrabbers. In zijn werken voel je de duistere sfeer van de snel groeiende stad. Georges Ault heeft het dan weer eerder voor oude land- en boerenhuizen, een onderwerp dat vaker terugkomt in deze kunstgroep. Opvallend aan deze kunstenaars is dat ze vaak tentoonstellingen van mekaars werk organiseren. Zij vormen een hechte groep in Amerika.