pointillisme

{lang: 'nl'}

Wat is het pointillisme?

Een niet zo bekend fenomeen in de schilderkunst is het pointillisme. Het woord stamt af van het Franse woord pointilles (pointillé) en betekent stippelen of stippellijn. pointillisme is dus in de schilderkunst een vorm van stippeltechniek en is verwant aan het Divisionisme.

 

Wat is divisionisme?

Divisionisme gaat uit van het schilderen met kleine streepjes naast elkaar, terwijl pointillisme uitgaat van stipjes. De techniek is verder hetzelfde vandaar, dat deze twee vormen, vaak gezamenlijk aangehaald worden. Met pointillisme plaatst de schilder witte stippen in een ongemengde en primaire kleur naast elkaar op het doek. Van veraf ziet de kijker niet het ongemengde stipje maar het geheel van alle stippen bij elkaar en daarmee worden dan secundaire kleuren waargenomen. Het is uiteraard een kunst om dit te beoefenen, maar een toeschouwer van een dergelijk schilderij, die hier wel secundaire kleuren inziet, wordt beïnvloed wat zijn/haar hersenen ingeven. Daarom wordt pointillisme ook wel de wetenschappelijke variant van het impressionisme genoemd.

Het ontstaan van pointillisme

Het pointillisme is uitgevonden door de Franse schilder Georges-Pierre Seurat. Hij werd in 1859 in Parijs geboren en kreeg als kind zijn eerste kunstlessen van zijn oom. In 1878 ging hij naar de befaamde kunstacademie École des Beaux Arts. Daar kreeg hij les van de schilder Henri Lehmann. Helaas kon hij niet wennen aan het strenge regime en verliet de school in 1879 en ging bezig met zelfstudie. Rond deze periode begon hij zich te interesseren in de wetenschap achter de kunst en begon er veel over te lezen. Rond 1880 ontwikkelde hij de techniek pointillisme en had de theorie dat kleine stippen door de toeschouwer van afstand bezien, zich met elkaar vermengen. Het eerste echte schilderij van Seurat, gebaseerd op pointillisme, was het doek “La baignade à Asnières”. Bij dit schilderij had hij de kleuren overigens nog wel gemengd. Het navolgende schilderij “Dimanche d’été à la Grande Jatte” had hij gemaakt met onvermengde, primaire stippen. Zijn schilderijen bestonden vooral uit landschappen en enkele portretten. Zijn techniek wordt ook wel ingedeeld in de stroming neo-impressionisme, waarvan hij als grondlegger gezien wordt.

Georges-Pierre Seurat, a sunday afternoon

Georges-Pierre Seurat, a sunday afternoon

Andere pointillisten

Andere bekende pointillisten waren vooral Franse schilders als Paul Signac en Camille Pissarro, maar ook sommige werken van de Nederlandse schilder Vincent van Gogh kunnen onder pointillisme geschaard worden.