Kunst kijken voor beginners

{lang: 'nl'}

Iedereen die voor het eerst naar een museum gaat, doet erg zijn best, maar kan niet al te lang stil blijven staan bij de schilderijen en kunstwerken. In eerste instantie kijk je naar wat er wordt uigebeeld. Wat zie je en wat doet het met je? En zie je wat de kunstenaar ermee bedoelde? Als je dat voor jezelf hebt beantwoord, het kaartje ernaast hebt gelezen en nog een laatste blik hebt geworpen, ben je wel weer een beetje klaar met kijken. Wat doen toch al die mensen die een half uur staan te turen naar een schilderij? Zijn dat dan aanstellers?

Ik zal die laatste vraag vast beantwoorden: Nee, dat zijn geen aanstellers. Hoewel het best geleerd voelt om iets langer bij een schilderij stil te blijven staan, verliest dat al snel z’n charme. Een minuut of twee extra is voor veel mensen wel te doen, maar wil je echt lang stil blijven staan bij een schilderij, dan moet je ook echt wat te doen hebben. Dat is niet moeilijk hoor, jij kunt het ook! Bij deze een paar tips om je op weg te helpen met kunst kijken.

Bereid jezelf voor

Lees voordat je naar een museum gaat eens welke tentoonstellingen er zijn en lees de Wikipediapagina over de kunstenaar. Je weet dan net iets meer over de context en dat maakt kunstwerken direct een stuk interessanter.

Doe een rondleiding

Rondleidingen (en vooral die doe-het-zelfkoptelefoons) vinden we voor toeristen. Prima dat die Spanjaarden willen weten wie Rembrandt is, maar daar hebben wij als Hollanders natuurlijk geen boodschap aan. Jaja. Dikke kans dat die Spanjaard inmiddels meer van Rembrandt weet dan jij. Overwin dus de schroom en ga eens met een rondleiding mee. Dat maakt een museumbezoek al snel een stuk interessanter. Helemaal als je ook nog eens durft af en toe een vraag te stellen.

Bezie het kunstwerk in de context

Ben je een paar keer op een rondleiding geweest? Neem dan eens een tijdsperiode, een onderwerp (zelfportretten bijvoorbeeld) of een kunstenaar onder de loep. Kunst staat nooit op zichzelf. Bekijk dus eens hoe een werk past in de geschiedenis, in een traditie, of in het oeuvre van de kunstenaar. Wat zegt het werk over de wereld van de kunstenaar? Zegt het iets over zijn binnenwereld, of de buitenwereld? En wat dan? Welke ontwikkeling zie je?

Kijk door de ogen van de kunstenaar

Kies eens een kunstwerk dat je aanspreekt, zonder dat je per se weet waarom. Neem vooral een schilderij waaraan anderen voorbijlopen, dan heb je alle rust om te kijken. Neem de tijd. Wat zie je?

  • Is het een schilderij, kijk dan naar hoe de streken zijn gezet. Is het geschilderd met een losse toets, of juist heel precies en gedetailleerd? Hoe is er omgegaan met contrasten, licht en donker, kleur? Kijk door je wimpers en probeer de compositie te doorgronden. Heeft de kunstenaar ergens de nadruk op gelegd? Voelt een deel zwaarder dan een ander, en waarom? Na welke streek dacht de kunstenaar: “Nu is mijn werk af”? Kun je dat zien?
  • Kijk je naar een ander kunststuk, bedenk dan hoe het gemaakt is. Welke materialen heeft de kunstenaar gebruikt en waar komen die vandaan? Is het object zwaar of licht? Probeer te voelen hoe de kunstenaar te werk is gegaan. Loop als het kan eens om het werk heen en bekijk de achterkant. Is daar net zoveel aandacht aan besteed als aan de voorkant?
  • Stel jezelf zoveel mogelijk vragen, kijk op zoveel mogelijk manieren. Kijk eens even weg, en dan snel weer terug. Door je wimpers, of vanuit een andere hoek. Valt je nu iets anders op? Op deze manier daag je jezelf uit om door de ogen van de kunstenaar naar het werk te kijken. Lukt het niet, of ben je wel klaar met een schilderij. Kijk dan eens naar een ander werk van dezelfde kunstenaar, of uit dezelfde periode en vergelijk de twee. Misschien kom je dan wel tot interessante inzichten.

 

Deze zondag niks te doen? Open atelier!

{lang: 'nl'}

Ben je geïnteresseerd in kunst, maar heb je geen idee waar kunstenaars tegenwoordig allemaal mee bezig zijn? Dan is een kunst- of open-atelier-route lopen misschien wel wat voor jou! Elke zondag is er wel ééntje ergens in het land. Kunstenaars stellen hun ateliers open voor publiek en laten zien wat ze doen en met welk werk ze nu bezig zijn. In veel Nederlandse steden is er zelfs een vaste zondag in de maand om kunst te komen kijken; zie hieronder voor een overzichtje van vaste kunstkijkroutes in 2012!

1e zondag van de maand Atelierroute Groningen City
1e zondag van de maand Atelierroute 99 Noord-West Groningen
1e zondag (vanaf april) Open Atelierroute Ten Boer
1e zondag van de maand Kunst- & Cultuurroute Middelburg
2e zondag van de maand Kunstroute kunsteilanden Amsterdam
3e zondag van de maand Kunstkijkroute Amersfoort
laatste zondag van de maand Rondje Kunst in Schouwens Westhoek
laatste zondag van de maand Kunstroute Zwolle
laatste za en zo v.h. kwartaal Kunstroute Overijssel

 

Kunstenaarscollectieven van Theo van Doesburg

{lang: 'nl'}

Kunstenaarscollectieven zijn van alle tijden. Een kunstenaarscollectief is het best te beschrijven als een groep die kunstenaars die een bepaalde regels, bepaalde manier van denken delen. Dit uit zich in verschillende kunstwerken met een zelfde soort stijl. Een kunstenaarscollectief helpt ook bij het verkrijgen van subsidies.

Frank Zweegers over Theo van Doesburg

Een bekende aanjager en stichter van Nederlandse kunstcollectieven was Theo van Doesburg.

 

De Stijl

 

De stijl was een zo een groep van Nederlandse kunstenaars. Bekende uit de groep waren Piet Mondriaan en Gerrit Rietveld. Theo van Doesburg stichte dit kunstenaarscollectief in 1915.

De stijl van de De Stijl was abstracte kunst. Er werd een gelijknamige tijdschrift uitgebracht in 1917. Er werden slechts 300 exemplaren verspreidt.

De Anderen

 

Een andere bekende Nederlandse kunstcollectief is “De Anderen”. Deze groep werd rond dezelfde tijd opgericht. In 1916. Ook door Theo van Doesburg. De groep heeft maar heel even bestaan. Maar is in korte tijd toch bekend geworden onder het publiek. Het collectief stelde zich als doel om permanente tentoonstellingen te organiseren in binnen en buitenland. Waarbij het mogelijk was om kunstwerken van de kunstenaars van “De Anderen” aan te kunnen schaffen. In 1923 werd een tweed poging gedaan om het collectief van de grond te krijgen. Maar, ondanks de bekendheid van “De Anderen” bleek “De Stijl” veel succesvoller.

Hofschilders

{lang: 'nl'}

Een hofschilder was een schilder die in vaste dienst schilderijen maakte van en voor belangrijke personen. Dit kon aan het koninklijk hof zijn of aan een geestelijk hof.

Vanaf de renaissance konden de kunstschilders hun naam onder het werk zetten. Voor die tijd waren de hofschilders vrijwel anoniem.

● Zo was Leonardo da Vinci een hofschilder aan het hof van Milaan.

● De Spaanse schilder Velázquez werkte aan het hof van Koning Philip IV en schilderde in een uniek Barokke stijl.

● Peter Paul Rubens schilderde voor de aartshertogen Albrecht van Oostenrijk en Isabella van Spanje.

Staatsieportret

De hofschilders werden vaak aan het werk gezet om de staatsieportretten te schilderen van de gehele adellijke families. Op een staatsieportret staat de persoon altijd in strakke houding en omgeven door rijkdom om macht uit te stralen. Voor koningshuizen is het verplicht om een staatsieportret te hebben. Tegenwoordig worden er foto’s gemaakt van de leden van Koninklijk Huizen.

Moderne Hofschilders

Tegenwoordig zijn er in de westelijke wereld geen hofschilders meer. Deze zijn allemaal vervangen door fotografen. Maar in het midden-oosten zijn er nog een aantal actief. Zo had Saddam Hussein zijn eigen “hofschilder”. Zo had ook Khadaffi tot voor kort zijn eigen hofschilder, Ni¬zar Sia¬la genaamd.

Frank Zweegers Hofschilders

bron: http://emptyeasel.com

Cy Twobly

{lang: 'nl'}

Cy Twobly was één van de hoogst gewaarde levende kunstenaars aller tijden. Financieel gezien dan. En dat is niet onverdienstelijk als je weet wat bekende schilderijen opleveren.

In totaal hebben de schilderijen van Cy Twobly in de loop der jaren maar liefst $200 miljoen opgeleverd.

Stroming

Twobly wordt beschouwt als één van de vertegenwoordigers van het abstract-expressionisme.

De stroming waar veel mensen het volgende over zeggen: “Dat kan mijn kind van drie ook”. Zo ziet het er ook uit. Veel geklieder. Maar het is wel bewust geklieder als je goed naar de schilderijen kijkt.

Het Leven van Twobly

Cy werd geboren in 1928 in Lexington, USA . In zijn jeugd kreeg hij les van Pierre Daura die als een van Picasso’s leerlingen gevlucht was naar de Verenigde Staten in loop van de Tweede Wereldoorlog.

Twobly studeerde verder en kreeg in 1951 zijn eerste expositie. In de jaren 60 begon Twobly ook met beeldhouwen. Hij deed in zijn latere jaren afstand van het expressionisme.

In 1957 verhuisde hij naar Rome en overleed in de Itialiaanse hoofdstad op 83 jarige leeftijd op 6 juli.

De meest uitgebreide collecties van Twobly kun je vinden in de Duitse stad München. In het Pinakothek der Moderne Kunst en in Museum Brandhorst hangen zijn meest bekende werken.

Frank Zweegers - Cy twombly

Jonge Picasso in het Van Gogh

{lang: 'nl'}
Frank Zweegers Kunst - Jonge Picasso in het Van Gogh

Frank Zweegers Kunst – Jonge Picasso in het Van Gogh

Toen Pablo Picasso in 1900 in Parijs aankwam, was hij negentien jaar, en er ging daar een wereld voor hem open. In Parijs, op dat moment hét culturele middelpunt van de avant-garde, zag hij het werk van onder meer Van Gogh, Gauguin en Toulouse-Lautrec voor het eerst met eigen ogen. Picasso keek zijn ogen uit, en absorbeerde de ontdekkingen en ideeën van zijn voorbeelden. Zo ontwikkelde hij zijn eigen stijl.

Via een droefgeestige Blauwe Periode een warmere Roze Periode, baande hij de weg naar het kubisme, een stroming die de schilderkunst van de twintigste eeuw voor altijd zou veranderen. Zijn atelier werd een ontmoetingsplek voor kunstenaars, verzamelaars, handelaars en schrijvers. Allemaal aangetrokken door zijn persoonlijkheid en revolutionaire kunst.

In een tentoonstelling die van 18 februari tot en met 29 mei in het Van Gogh loopt, is die artistieke ontwikkeling van Picasso te zien, tot 1907 toen hij was uitgegroeid tot leider van de Franse avant-garde.

Rembrandt van Rijn – De meester van de Gouden Eeuw – deel 2

{lang: 'nl'}

Vorige week ging het over de eerste 30 levensjaren van Rembrandt van Rijn, deze week beschrijft de jaren nadien en de waardering voor zijn werken.

Zijn schilderwerk was vooral barok, maar vanaf circa 1640 versoberde het. De bekende Nachtwacht wordt als een laatste werk gezien in de barokke stijl. De oorzaak hiervan ligt vermoedelijk in het jonge overlijden van drie kinderen, en van Saskia (in 1642).
Rond 1647 trok Hendrickje Stoffels bij Rembrand in. Zijn financiële situatie verslechterde enorm, waardoor hij in 1656 failliet werd verklaard. Hendrickje overleed in 1663, zijn zoon Titus in 1668. In zijn laatste jaren, waarin Rembrandt gerijpt was door tegenslag, schilderde hij nog een aantal meesterwerken, waaronder Het joodse bruidje (1665) en De staalmeesters (1662). Rembrandt overleed in 1669 te Amsterdam.

Frank Zweegers Kunst - Het Joodse bruidje
(Het Joodse bruidje – wikimedia.org)

Rembrandt van Rijn heeft een zeer groot oeuvre, bestaand uit circa 420 schilderijen, 300 etsen en 1400 tekeningen. Dit maakt hem zeker één van de meest productieve en invloedrijkste schilders uit de Europese kunstgeschiedenis. In het begin werd hij wel gewaardeerd, later werd dat minder toen er in 1675 negatieve kritiek over hem geuit werd. Het verwijt was dat Rembrandt de regels van de kunst niet volgde, wat hem een onontwikkelde schilder maakte. A. Houbraken schreef zijn kritiek op, op een manier dat het leek alsof Rembrandt het zelf schreef, en men dacht dat hij van slechte afkomst was.

Rond 1715 kreeg Rembrandt zijn erkenning en waardering terug, en in 1852 kreeg hij in Amsterdam zelfs een standbeeld.

Frank Zweegers Kunst - Standbeeld Rembrandt van Rijn te Amsterdam
(Standbeeld Rembrandt van Rijn te Amsterdam – wikimedia.org)

Opblaasbare kunst van Paul McCarthy

{lang: 'nl'}

Frank Zweegers Kunst - kabouter buttplug

Paul McCarthy

Het werk van Paul McCarthy is een wonderlijke tegenstelling tussen heftige vormen aan de ene kant en een formele, intellectuele inhoud aan de andere kant. McCarthy’s werk roept vaak een mengeling van angst, walging en schaterlachen op. Hij probeert in zijn werken de ontwikkelingen die in de westerse maatschappij spelen genadeloos bloot te leggen en dat lukt hem aardig.

 

Kabouter Buttplug

In 2009 stelde de Botanische Tuin in Utrecht werk van hem tentoon, met onder andere de inmiddels zeer bekende Kabouter Buttplug. Zijn huidige kunstwerken zijn veelal opblaasbaar en meer dan levensgroot: je kunt er niet omheen. En dat is ook precies de bedoeling van deze invloedrijke kunstenaar. De gemiddelde bezoeker van de Botanische Tuinen kon de metershoge ketchupflessen, dildo’s en varkens niet erg waarderen. Directeur van de Botanische Tuinen Arie Oudijk kreeg veel klachten. Maar zo niet ik, ik kan er in ieder geval hartelijk om lachen!

Kieron Williamson: jonge kunstenaar maakt mooiste aquarellen

{lang: 'nl'}

De meeste kinderen tekenen op zes- of zevenjarige leeftijd een dimensionale blokken die huizen moeten voorstellen. Zo niet Kieron Williamson. Hij schildert en tekent beter dan de meeste volwassen kunstenaars. De atmosferische schilderijen en taferelen worden door deskundigen geroemd vanwege het perspectief, de schaduw en de reflecties die erin voorkomen. En geven aan dan Kieron lichtjaren voorop loopt ten opzichte van zijn leeftijdgenoten.

De hedendaagse Picasso

Volgens Michelle, zijn moeder, was Kieron tot 2008 helemaal niet geïnteresseerd in schilderen. Maar toen ze met de hele familie op vakantie waren in Devon en Cornwall, raakte hij geïnspireerd door de aanwezige boten en het water dat daar was. Hij vroeg om papier en ging gewoon zitten tekenen. Kieron’s moeder denkt dat hij zo van tekenen houdt, omdat ze in een flat op de bovenste verdieping wonen en Kieron op deze manier een eigen wereld schept.

Exposities en veilingen

Kieron’s talent werd ontdekt door een vriendin van de familie, kunstenares Carol Ann Pennington. Inmiddels heeft ze hem een aantal lessen gegeven. Kieron heeft ook een voorbeeld, landschapsschilder Edward Seago die in 1974 stierf. Kieron’s werk wordt inmiddels regelmatig geëxposeerd en werd begin 2010 voor het eerst geveild. Lees hier meer over Kieron Williamson.

Guillaume Cornelis Beverloo – Corneille

{lang: 'nl'}

Corneille (1922) is een Nederlandse Cobra-schilder. Hij werd geboren in het Belgische Luik, als kind van Nederlandse ouders. Aanvankelijk sterk beïnvloed door het werk van Picasso, maakte hij zich in 1948 hiervan los en werd medeoprichter van de CoBrA-beweging.

Corneille: van 1950 tot 2007

In 1950 verhuisde hij van Amsterdam naar Parijs. Zijn vele reizen naar Noord-Afrika, Noord-Amerika, de Antillen en Zuid-Amerika vormen een grote inspiratiebron voor zijn werk. Vanaf 1960 valt Corneille terug op figuratieve kunst waarbij vrouwen, vogels en bloemen vaak als onderwerp fungeren. Corneille ziet zijn werk als roeping. De laatste jaren gingen er geruchten dat hij in een inrichting verbleef vanwege een stoornis. In juni 2007 was hij echter persoonlijk aanwezig bij de opening van een tentoonstelling in het CoBrA-museum in Amstelveen.

De bekendste CoBrA-kunstenaars

Een aantal andere CoBrA-kunstenaars: Karel Appel, Jan Nieuwenhuys, Christian Dotremont, Pierre Alechinski, Carl-Henning Pedersen, Asger Jorn, Constant Nieuwenhuys, Anton Rooskens, Henry Heerup.