Francis Bacon

{lang: 'nl'}

Beginnen aan een schilderij zonder enig idee te hebben wat je gaat schilderen. Voor veel (vooral beginnende kunstenaars) is dit vragen om mislukking. Voor de Ierse Francis Bacon (1909-1992) was dit zijn manier van schilderen. Hij mikte een aantal verfklodders op het doek en ging dan pas kijken wat hij ervan kon maken; wat hij dus in de verfklodders zag. Zodra hij een beeld had ging hij de verfklodders uitsmeren met een doek. Deze schildermethode zou in eerste instantie de indruk wekken dat Bacon niet gaf om compositie, maar het tegengestelde was waar. Voor Bacon was het krijgen van een verhouding tussen kleur, vorm en diepte juist zijn drijfveer. Zijn missie was het scheppen van orde in de chaos.

Orde scheppen in de chaos

Het thema en de achtergrondgedachte van zijn werk waren wel altijd hetzelfde; het portretteren van de innerlijke rusteloosheid van de mens. Zijn portretten hebben daardoor altijd een duistere connotatie. Hij wilde dat er meerdere interpretaties uit zijn doeken gemaakt konden worden, en daarom schilderde hij bewust en soms onduidelijk. Het bijzondere aan zijn werk is, dat het Bacon toch altijd lukte om zijn doeken de juiste compositie te geven, terwijl hij ‘boetseerde in verf’ en dat verf volgens hem een eigen leven moest gaan leiden.

Francis Bacon - Three Studies for the Portrait of Lucian Freud (1964) - Flickr

Francis Bacon – Three Studies for the Portrait of Lucian Freud (1964) – Flickr

Figuratieve kunst

{lang: 'nl'}

In de figuratieve kunst worden herkenbare onderwerpen, figuren en objecten weergegeven. Het kubisme en het expressionisme vallen ook hieronder. Zowel schilderijen van landschappen, stillevens als portretten zijn typisch figuratief. Abstracte kunst is de tegenhanger, ook wel non-figuratieve kunst genoemd.

Expressionisme

{lang: 'nl'}

Een kunstwerk dat is gemaakt in een expressionistische stijl staat niet zo zeer in het teken van hetgeen iedereen kan waarnemen. Het is eerder een expressie van de kunstenaar op gebied van zijn gevoelens en emoties, daarom is expressionistische kunst niet altijd te herleiden tot de werkelijke wereld. Het vergt een goed staaltje inlevingsvermogen om expressionistische kunst te begrijpen. Binnen deze stijl is alles mogelijk, dit betekent dat degenen die een goed inlevingsvermogen hebben, niet altijd kunnen begrijpen wat de kunstenaar precies vertelt.

Loslaten van de visueel waarneembare werkelijkheid

Begin 1900 is deze fantasierijke kunststijl ontstaan als een reactie op het academisch schilderen in de 19e eeuw; een tijdperk waarin er volgens de regels werd geschilderd en niet met gevoel.

Kunstenaarsgroep Die Brücke en Der Blaue Reiter zijn een van de bekendere expressionistische groepen van het eerste uur. Bekende individuen zijn o.a. Picasso, Gauguin en Van Gogh. Pas als een kunstenaar bij een bepaalde kunstgroep aangesloten is, valt zijn kunst onder een officiële kunststijl toegepast door dezelfde groep. Veel prachtige kunstwerken zijn niet altijd gemaakt door kunstenaars die zich ergens bij aangesloten hebben. Zo ook bijvoorbeeld de kunstenaars Max Beckman, Edvard Munch en Egon Schiele. Zij sloten zich nergens bij aan, maar hun werk wordt wel degelijk gezien als (deels) expressionisme.

Groepsportret van 'Die Brücke', 1927 door Ernst Ludwig Kirchner - via Wikimedia Commons

Groepsportret van ‘Die Brücke’, 1927 door Ernst Ludwig Kirchner – via Wikimedia Commons