Paul Gauguin

{lang: 'nl'}

Paul Gauguin is binnen de schilderkunst zonder twijfel een van de bekendste namen. De Fransman leidde niet alleen een turbulent leven maar had ook een grote invloed op de schilderkunst in het algemeen. Zijn postimpressionistische stijl, die in zijn latere symbolistisch werd, werd fel gesmaakte door zijn tijdsgenoten en tot lang na zijn dood. Wie die tijdsgenoten dan waren? Het volstaat om maar even aan te halen dat Vincent Van Gogh een tijdlang beste vrienden was met Gauguin.

Een korte geschiedenis

Paul Gauguin werd op 7 juni 1848 geboren in Parijs, ook in die tijd niet toevallig het centrum van de wereld als het om kunst gaat. Gauguin wordt opgeleid tot koopvaarder en neemt ook even dienst bij de Franse marine. Wanneer zijn dienstplicht erop zit wordt hij assistent bij een beursmakelaar te Parijs. In deze periode komt Gauguin voor het eerst in aanraking met de schilderkunst: het is liefde op het eerste zicht. De Fransman ontpopt zich in de daaropvolgende jaren tot een succesvolle beursmakelaar en kunstverzamelaar en treed ook met Deense Mette in het huwelijk. Nog belangrijker: Gauguin begint met schilderen in een impressionistische stijl.

In 1882 crasht de beurs en raakt Gauguin zowat alles kwijt. Samen met Mette trekt hij naar Kopenhagen op zoek naar nieuwe successen en met een droom: een kunstschilder worden. Wanneer dat in Kopenhagen geen optie blijkt keert hij terug naar Parijs. Het is in deze periode dat Gauguin een tweetal maanden samen met Vincent Van Gogh samenwoont in Arles. Een vriendschap die niet echt vlot loopt: zou beweren er zelfs kwatongen dat Gauguin degene was die het oor van Van Gogh afsneed. De aanhoudende mislukkingen doen Gauguin in een depressie belanden en hij beslist in 1891 uit Europa te vluchten. Hij settelt zich uiteindelijk op de Marquesaseilanden waar hij in 1903 op 54-jarige leeftijd sterft aan syfilis en hartfalen.

Zijn stijl

Gauguin was in zijn beginjaren een echte impressionist. Met het ouder worden evolueerde zijn stijl richting het postimpressionisme. Gauguin was trouwens een van de eerste postimpressionisten. Bijzonder belangrijk en opvallend in het werk van Gauguin is zijn kleurgebruik dat ver voor op zijn tijd is. Hij heeft ook doorheen zijn werken een duidelijke voorliefde voor het eenvoudige leven. Zo is het boerenleven altijd een groot thema voor Gauguin geweest.

In de laatste jaren van zijn leven noemt Gauguin zichzelf een symbolist en breidt hij zijn kunstzinnigheid uit naar houtsneden en ander grafisch werk. Ook valt op dat met de uitwijking naar Tahiti en Frans-Polynesië zijn kunst een echte boost krijgt. Hij begint meer kleur te gebruiken en zijn werk begint meer en meer een eigenzinnige stijl te krijgen. Het is dan ook niet toevallig uit deze periode in Tahiti de Marquesaseilanden dat zijn meest beroemde werken stammen.

Een kleine impressie van het impressionisme

{lang: 'nl'}

Voor wie niet echt thuis is in alle kunststijlen is het impressionisme waarschijnlijk een richting die iedereen –bewust dan wel onbewust- (her)kent. Schilderijen van Renoir, Monet en Degas vormen decoratie in woningen, vullen lege ruimtes op in ziekenhuizen en zijn vaak te vinden op de vakantie kaarten van je kennissen die op de deurmat valt. Het impressionisme is de populairste kunstvorming van alle tijden. Verzamelaars betalen met gemak 50 miljoen voor een echte Monet of Renoir terwijl de schilderijen in hun eigen tijd (1874) vaak voor minder dan een tientje verkocht werden.

Waarom is het Impressionisme zo populair terwijl het in Frankrijk niet echt aansloeg? Waarschijnlijk omdat het Impressionisme met snelle stroken, lichte stijl en met felle kleuren geschilderd werd. Het impressionisme sloeg een frisse wind in de kunstwereld.
Ondanks alle positieve punten, was het impressionisme oorspronkelijk een belediging. Het betekende dat je schilderij onafgemaakt eruit zag en dat de kunstenaar te lui was om zijn schilderstroken wat fijner uit te werken. Kleuren in het impressionisme lieven vaak over waardoor het een wazig effect gaf, zoals in een foto. Maar deze ‘wazigheid’ heeft een reden, de impressionisten waren geinteresseerd in het samenspel van kleuren en licht, meet dan de precieze contouren van mensen en dingen. Ze wilde met snelheid het leven vast leggen met behulp van indrukken, blikken, gebaren, oftewel; een impressie.